1/2
07° 00 N 041° 51′ W. Midden op de Atlantische oceaan op weg naar Suriname. Dagafstand 13 om 12.00 uur 126 NM, Wind ONO 16/23 knopen, SOG 5/6 Grootzeil met 2 riffen, Kotterfok uitgeboomd te loevert.

Jeetje…het is alweer februari, we wonen dus al 10 weken op de boot. We draaien nog steeds hetzelfde wachtrooster. Ik van 1.00 uur tot 5 uur. Ronald van 5 uur tot 9 uur. Beiden doen we soms overdag een dutje. Ik vind het inmiddels te koud om buiten te slapen. Als ik wakker ben zit ik in de kuip of achter de kaartentafel. Als ik te moe ben om wakker te blijven, zet ik de wekker om het kwartier en klim ik elke keer mijn slingerbed  in en uit. Tja, dat is dus 16 keer in en uit, ik val dan direct weer in slaap en het voelt beter en veiliger dan wakker blijven en vechten tegen de slaap.

We hebben bezoek van een stormvogeltje. Het doet verwoede pogingen om op de radar uit te rusten, maar glijdt er bij elke hoge golf geregeld af. Het heeft dus ook last van de Swell. Hopelijk poept het niet het hele zonnepaneel onder, want we kunnen daar niet bij om het schoon te maken. Zal ik ‘m wel of niet wegjagen? Op het dek is het welkom, maar legt dat maar eens in z’n Stormvogels uit…

Ubuntu!!!

Ubuntu is een Afrikaans woord welke Mandela vaak gebruikte in zijn toespraken, ‘ik ben, omdat wij zijn’ en vrij vertaald door mij: ondanks tegenslag zijn we samen sterk.

Als ik opsta is de hemel knalblauw, wat hebben we toch een mazzel met het weer en de wind. En een mazzel met elkaar. En ja… zeker geen mazzel met de dingen die stuk zijn gegaan: de windvaan zit iets los van de romp en is dus niet meer te gebruiken, het zonnepaneel zit los, maar zit nu weer knalvast gesjord met een touw. De watermaker hapt lucht, maar met de bypass kunnen we water maken. Mogelijk is het toilet stuk, maar je behoefte doen op een emmer lukt ook. Starlink heeft al 4 dagen geen bereik, wij kunnen leven zonder internet, hopelijk is het thuisfront niet ongerust. De sluiting in de meterkast en zout water in de bilg is opgelost. De scheur in de gennaker is gerepareerd.  Mogelijk hebben we niet genoeg gas tot het einde van deze overtocht, maar we kunnen wel gebruik maken van de waterkoker als we met de motor stroom draaien, ondanks de karige vers inkoop in Afrika hebben we toch nog elke dag een heerlijke maaltijd op tafel kunnen toveren. Wat zijn we toch een topteam!

Tja, het was soms best even heftig, leuk is echt anders, en eerlijk is eerlijk gisterenavond moest ik van ellende ook even huilen, maar we laten ons er niet onder krijgen, in de armen onder een fonkelende adembenemende sterrenhemel liet ik mij weer troosten. We gaan er weer voor. Als we het daggemiddelde van 115/120 NM kunnen aanhouden is het nog 5,5 dagen varen.

Vandaag is de deining iets lager, maar de golven zijn nog even hoog. Er staat nog steeds een flinke wind, 23 knopen. Wel zo fijn, zo snijdt ia zich lekker door de golven heen. Met weinig wind, wordt ia namelijk helemaal een speelbal van de golven. Dit is mogelijk de 5e dag dat we geen zeilwissel doen. Wel zo rustig. Ik ontwar het vogelnestje op mijn hoofd, ik heb al 4 dagen mijn haar niet geborsteld, gelukt. Ik leeg het laatste kleine restje zout water onder bilg en ga vervolgens lekker verder met mijn luisterboek.

‘S avonds ervaar ik toch weer een lastig moment. Ronald zag aan de wolken dat er een bui aan kwam met mogelijk onweer. Als hij de radar aanzet, ziet hij niets, geen onweer dus. Wel zou er een puist wind in zo een bui kunnen zitten. Om 2 riffen te zetten in het grootzeil, moeten we eerst de boom uit de kotterfok halen. Dus eerst de kotterfok inrollen. En op een klotsende voordek de boom weg en vervolgens 2 riffen erin. Terwijl ik lier bij de mast, zit Ronald achter het stuur… Bammm…een klapgijp. Bammm…en een klapgijp terug…even bijkomen. De kotterfok zelf inclusief de schoten zijn volledig om het rolsysteem gedraaid. In het donker kruip ik tot drie keer toe op mijn knieën naar het voordek, ik doe mij pijn en het lukt mij niet…stress. Ronald doet het laatste stukje. Mijn energie is op, ik voel mij verdrietig en vraag mij af of ik het nog wel leuk vind?

Een Chinese visser zonder AIS rommelt om ons heen. Echt irri dat hij niet zijn AIS aanzet.

2/2
Dagafstand 14 om 12.00 uur 102 NM, Wind NO 16/23 knopen, SOG 3/6 Grootzeil, kotterfok uitgeboomd te loevert, Gennaker uitgeboomd als Spi.

Vannacht plensde het van de regen, maar vanochtend schijnt de zon en na een paar uur slapen voel ik mij weer een ander mens. Ik praat mijzelf weer positieve moed in. Als ik opsta wil Ronald de 2 riffen graag uit het grootzeil halen. En even later ook de gennaker zetten. Handelingen die in de hoge golven echt niet eenvoudig zijn. Ook in de middag valt er een klein buitje. En tot twee keer toe zijn er flinke overvalls, wonderlijk zo midden op zee. We komen erachter wat de reden is van de klapgijp. Om energie te sparen, hebben we de Autopilot in de vertraagde modus gezet, hopelijk gebeurd het nu niet weer.

En dan uit het niets doet Starlink het opeens weer. Mogelijk heeft de zoete regenbui zijn werk gedaan? Vlug app ik het thuisfront dat we veel pech hebben gehad, maar dat het met ons persoonlijk goed gaat.

We nemen een korte douche. Plaatsen de bypass van de watermaker weer onder het bed en zetten de motor na één uur weer uit. De dekwaspomp wordt namelijk na één uur heet en dan slaat hij automatisch af. Nou, 30 liter schoon drinkwater is ook niet gek.

Ronald had vandaag 3x een Tonijn aan zijn hengel, elke keer knapte de draad. Dus in Suriname maar dikker draad kopen en… een nieuw inktvisje.

Ronald wil tijdens zijn wacht, dus tot 1.00 uur doorvaren met de Gennaker. Het klopt dat de boot dan veel rustiger ligt in de golven en dat we dan sneller gaan. Ik heb aangegeven dat ik tijdens mijn wacht geen Gennaker wil varen, omdat tot nu toe ‘s nachts de wind sterk toenam tot 23 knopen. Dat wordt dus ‘s nachts de Gennaker naar beneden halen, brrr…niet zo mijn ding. Ik merk doordat de laatste dagen er veel gebeurd is, ik wat onzekerder ben geworden.

We hebben net in het pikkedonker de Gennaker binnen gehaald. Het ging heel soepeltjes. Wat zijn we samen toch een topteam. Dit geeft weer vertrouwen, echt fijn.

3/2
Dagafstand 15 om 12.00 uur 126 NM, Wind NO 6/11 knopen, SOG 3/4 knopen. Grootzeil, Kotterfok uitgeboomd te loevert. Gennaker uitgeboomd als spi.

Het houdt maar niet op…Nu is ook vannacht het scherm boven de kaartentafel stuk gegaan, mogelijk door restschade van de val van ia uit de banden van de werf in Lanzarote. De houder van het scherm was stuk gegaan bij de val, dus Ronald had ‘m meteen op het achterschot gemonteerd. Doordat de wind vannacht draaide en wegviel, maakte ia enorme klappen op het water. Dit betekent weg digitale navigatie en AISsignalering. Gelukkig hebben we nog wel iets van een Back up. Pfff…we zijn gedurende de hele overtocht alleen de Chinese visser van dichtbij tegen gekomen, dus ieder kwartier de horizon af turen of we geen licht zien lijkt genoeg.

We varen inmiddels 220 ° ipv 265°. Het kon echt niet anders, we moesten de boot sparen. En de klappen die ia op het water maakt zou teveel schade kunnen veroorzaken aan zeilen, giek, boom, schoten enz. Even rust en materiaalbehoud. Na 2 uur konden we terug gijpen naar de goede koers, want de wind was weer iets gedraaid.

Ik heb Ronald laten slapen, omdat ik wil dat hij alert blijft en kan nadenken. Het nadeel van zo een overtocht is dat je niet altijd kan  luisteren naar wat je lichaam wil en nodig heeft, maar doet wat nodig is. Of je nu moe bent, geen energie hebt of je onzeker voelt. Ik ga dus geregeld over mijn grens heen, omdat de dingen nou eenmaal direct moeten gebeuren. Het betekent ook dat als er even geen gekke dingen gebeuren, jezelf moet geven wat het nodig heeft.

We hebben net de gennaker als spi gehesen, ia ligt nu rustiger. Ik ga slapen en Ronald probeert open CPN op de laptop te installeren nu het scherm is stuk gegaan.

4/2
Dagafstand 16 om 12.00 uur 146 NM, Wind NO 16/23 knopen, SOG 5,5/7,5. Grootzeil, Kotterfok uitgeboomd te loevert en gennaker uitgeboomd als spi. Genua uitgeboomd te loevert.

Wauwie, vandaag een record dagafstand van 146 NM. Dit komt mede doordat we vannacht de stroom mee hadden, maar toch. Na een heerlijke zonnige zeildag zonder gekke gebeurtenissen had ik weer mijn vertrouwen en mijn energie terug. Dus kon de gennaker uitgeboomd als spi wat mij betreft ook tijdens mijn wacht in de nacht blijven staan. Rond 2 uur zag ik, dank lieve maan, een wolk met regen aankomen. De knopen wind liepen op en ik maakte Ronald wakker. Hij vond het ook een goede beslissing om de gennaker weg te halen, want de wind tikte af en toe al de 19 knopen aan. Het weghalen van de gennaker ging weer soepeltjes, de kotterfok uitgeboomd te loevert werd weer gezet. Ronald ging naar bed en de wind trok aan naar 24 knopen.  Onze ia ging als een tierelier, genieten.

Nog 294 NM te gaan. Hopelijk kunnen voor het donker bij de doorgang bij Ile de Salut voor anker. Nou, we zullen zien wat ons de komende dagen brengt.

Ik geef aan dat het tijd is dat Ronald weer eens een douche neemt. Ronald kijkt droef, dat kan niet. De pomp van de watermaker is definitief stuk. Dus daarom hoorde ik Ronald net in de hut vloeken. We hebben nog een beetje water in de A-tank en een beetje in de B-tank. Omdat we geen tankmeter hebben weten niet hoeveel een beetje is?

We overleggen en komen tot het besluit dat we niet naar Ile de Salut gaan. We zijn er al eens geweest. De kans dat we weer weggestuurd worden vanwege een raketlancering in Karou is groot en het is een onbewoond eiland, dus je kunt er geen water tanken. Ik zet op OpenCPN een nieuwe route direct naar Domburg in Suriname uit. We moeten nu dus nog 463 NM. Dus 193 NM meer dan we half uur geleden dachten.

Okee, hoe pakken we het aan met het water? Ik kom op een idee om alle lege waterflessen te vullen…Ahum, we hebben dus 25 liter water. Te verdelen over 4 dagen is 6,25 liter per dag. Nou ja, het is niet anders…plus voor elke dag 1 blikje frisdrank en…nog 3 liter sap. De voor-afwas deden we al in zout water. Nou, nou, wat een gedoe…positief blijven denken Lies…één ding is wel zeker over ongeveer 4 dagen zijn we in Suriname.

Het water uit de A-tank is echt vies van smaak, prima om mee af te wassen of jezelf te wassen. Ik zal zo blij zijn als we in Suriname zijn…

Ronald heeft op Netflix een serie gedownload, The stranger. In de pikkedonkere kuip kijken we met ieder één oortje in.

Ronald wijst met een betekenisvolle blik naar een plekje naast de kaartentafel. Ohhh…nee hè, een kakkerlak. Als ik ‘m dood wil maken springt hij op en vliegt hij weg. Gelukkig…zucht, het is dus geen kakkerlak.

5/2
Dagafstand 17 om 12.00 uur 136 NM, Wind O 20/28 knopen, SOG 6/10,8 Grootzeil met later 2 riffen, genua, later gereefd en uitgeboomd te loevert.

Nog 310 NM te gaan. De zon schijnt, ia ligt redelijk rustig. De golven zijn aanzienlijk lager en de deining van 2 meter hoog rolt vanachter onder de boot door. Het heeft vannacht flink geregend, ik heb hier niets van gemerkt. Ik heb lekker geslapen. Ik ben zelfs 2 keer de timer vergeten te zetten, maar werd toen uit mijzelf wakker. Haha, het ritme zit er goed in. Ik hoop dat we vandaag gewoon kunnen genieten van een heerlijke zeildag en niet weer verrast worden door allerlei mankementen. De dagafstand van afgelopen uren schept moed, 136 NM.

Het plan is om ná Suriname toch ook Tobago te bezoeken. In 2019 hadden we dit prachtige eiland overgeslagen ivm de schade die we in Suriname hadden opgelopen en waarna we direct moesten doorvaren naar de werf op Martinique. Ik zet de routes op OpenCPN uit: *Van de safe water buoy van Suriname naar Tobago  is 442 NM.
*Van Tobago naar Bonaire is 452 NM.
*Van Bonaire naar Curaçao is 33 NM.
Dit zijn mooie afstanden die voor mij te overzien zijn. Het plan is om ia eind maart op Curaçao 8 maanden op de kant te zetten, huiswaarts te gaan en dan in december weer onze reis te vervolgen.

Het is 22.00 uur en de zee is nu nog 3147 meter diep. Over niet te lange tijd komen we in een gebied van 800 meter diep, waarna het snel in 70 meter diep over zal gaan. Onze ia gaat, weliswaar door de stroom mee als een tierelier. We hebben zelfs al de 9 knopen aangetikt, haha. We zijn benieuwd wat de ‘ondiepe zee’ met de golven en de deining zal doen?

Nog 2 nachtjes slapen en dan komen we hopelijk voordat het donker wordt bij de safe water bouy van Suriname aan. Och, zo blij als we aan de mooring van River Breeze bij Domburg kunnen aanmeren.

6/2
Dagafstand 18 om 12.00 uur 164 NM, Wind O 18/23 knopen, SOG 6/7,8. Grootzeil met 2 riffen, genua gereefd en uitgeboomd te loevert.

Het was weer een nachtje wel. Terwijl onze zeilvoering veel te overtuigd was, trekt de wind met vlagen van 28 knopen aan en surft ia met 10,8 knopen snelheid een golf af (zie blog ‘wie daagt wie uit?).

Vlak voor de kust gaat de diepblauwe kleur van de oceaan opeens over in een prachtige groene kleur. Ronald gooit nog één keer zijn hengeltje uit.

7/2
Dagafstand 19 om 12.00 uur 153 NM, Wind O 16/23 knopen, SOG 5/7 Grootzeil met 2 riffen, Kotterfok uitgeboomd te loevert.

Gisternacht toen ik om 1.00 uur de wacht van Ronald overnam gaf hij aan dat ik niet kon gaan slapen met een timer. We liggen teveel op gijpkoers en de vissersboten hebben hier geen AIS. Nou ja, dan ga ik mijn luisterboek verder luisteren. Maar na een uur moest ik vechten tegen de slaap en had ik dus nog 3 uur te gaan. Het turen naar het wijzertje van de windmeter bevorderden het wakker blijven ook niet. Jeetje het is pas 4.15 uur, mijn god hoe houd ik het nog 3 kwartier vol? Knikkebollend probeer ik mijn ogen open te houden. Opeens schrik ik mij een hoedje, het is pikkedonker, nee hè…alle elektriciteit is uitgevallen. Mijn eerste reactie is Ronald roepen dat hij direct moet komen, want dan is ook de autopilot uit en ik wil geen klapgijp. Ronald komt direct en reageert verbaasd: ‘alles is nog aan?’ Ik schiet in de lach, want ik besef mij opeens dat het pikkedonker was, omdat mijn ogen van oververmoeidheid waren toe gevallen.

Wauwie, we zijn er bijna. Land in zicht…zo blij dat we er zijn. Wonderlijk hoe het bruin van de rivier zich niet mengt met het blauwe water van de oceaan. Er loopt een hele brede bruine weg door het helblauwe water heen.

Voor de Safe Water Buoy melden we ons via de marifoon en we mogen naar binnen. Het is een feest van herkenning op de Surinamerivier. Langs Paramaribo, met Fort Zeelandia, het verlichte wrak en onder de brug door naar River Breeze. Het begint al te schemeren en er is nog één mooring over met aan de ene kant uitzicht op Domburg en River Breeze en aan de andere kant van de rivier de bush met de brulapen die zich de gehele dag en nacht laten horen. Aan de kant duiken we in het zwembad en nemen we een douche (echt goddelijk lekker). Vervolgen storten we ons op verse kibbeling, bitterballen en patat (echt smullen) en worden we aan de bar verwelkomd door Gerben, Louis en Annet.

8/2
Jeroen is de nieuwe uitbater van River Breeze, hij regelt ook alles voor de zeilschepen. Je kunt nu online je visum aanvragen. Jeroen mailt je dan de gestempelde versie, die je vervolgens kunt uitprinten bij de Hindoestaan en dan hoef je alleen nog maar in Paramaribo naar de Militaire Politie.

Ik ruim binnen op en maak binnen schoon en help tussendoor Ronald met het opnieuw vastzetten van de zonnepaneelconstructie. Aan het einde van de dag gaan we weer zwemmen en douchen, zo fijn. Het is weer ouderwets gezellig aan de bar. We ontmoeten Perjan en Micheline van Come Di.

9/2
Ik maak de kuip schoon en Ronald onderzoekt de watermaker. Na uren sleutelen weet hij nog niet wat de reden is. De buitenboordmotor is stuk, maar het lukt Ronald om ‘m weer te maken.

10/2
We onderzoeken het motortje van het toilet. Een los motortje is bijna even duur als een volledig toilet. We bestellen ander merk motortje die iets goedkoper is, hopelijk past deze. Damaris is zo lief dat zij het uit Nederland wil meenemen.

11/2
We onderzoeken de radio en de boxen. De buitenboxen blijken stuk te zijn. Niet echt direct een grote noodzaak, wel gezellig voor een overtocht. Toch maar bestellen dan? Ronald bestelt ook een schermpje voor OpenCPN op marktplaats. Deze was stuk gegaan bij de val uit de banden op de werf van Lanzarote.

Damaris en Rudolf komen ook naar Suriname. De reden is dat neef Gerben gaat trouwen met Shaja. Stiekem zou ik ook wel graag naar de bruiloft willen, want wanneer maak je nu een traditionele Hindoestaanse bruiloft mee. Gerben maakt steeds grapjes dat Ronald dan eerst naar de kapper moet. Vandaag was eindelijk Raffie, de kapper aanwezig in zijn winkel. En ja hoor, we hebben een uitnodiging gekregen. Echt leuk, ik ben zo benieuwd.

We borrelen bij Bluehemian en het Zweedse stel van Aura is ook aanwezig.

12/2
De buitenboordmotor is voor de zoveelste keer stuk. We zijn al twee avonden thuis gebracht door andere vertrekkers, omdat roeien tegen de stroom echt onmogelijk is.

Harry de hindoestaanse taxichauffeur, 79 jaar oud, rijdt ons van winkel naar winkel en van bedrijf naar bedrijf, op zoek naar een plastic plaatje met 3 gaten. Uren lang vertelt hij over zijn omgeving, de gebouwen, de natuur en zijn visie op Suriname. Haha, zeer vermakelijk. Uiteindelijk vinden we het onderdeel op een Yahama-sloop van 2 Javaanse broers.

13/2
Ronald maakt de buitenboordmotor.

We huren een auto bij Richie en vullen onze en Jans (van zeilboot Garuda) gasflessen. Printen de formulieren voor de MAS en genieten van het landschap met al die verschillende huizen en soms woeste tuinen met struiken en bomen.

14/2
We klaren ons in bij de Militaire Politie en bezoeken de Katholieke houten kerk in Paramaribo. De kerk, volledig in de steigers, is binnen indrukwekkend mooi. We klaren in bij de militaire Politie en gaan op zoek naar leren sandalen voor Ronald, deze zijn nergens te vinden. We kopen gereedschap en onderdelen voor de watermaker. En brengen de was weg bij Waterland.

‘S avonds vragen we Joop en Renita van de Bluehemian en de Come Di of ze mee gaan naar de Javaan Mit Shiv. Een afhaalrestaurant met buiten een betonnen zitje en waar je je drankje verderop moet kopen bij een klein plaatselijk supermarktje. We bestellen veel te veel en besluiten samen het morgen gezamenlijk op te eten met Eva en Diederik en de 3 kinderen (Marre, Bram en Tessa) van Sonas.

15/2
Ik draai een handwas, best een klusje.

We hebben onderdelen nodig voor de watermaker. Terug op de boot is Ronald zijn mobiel kwijt. We halen de hele boot over hoop en later blijkt zijn mobiel toch onder de autostoel te liggen. Ronald maakt satésaus en Renita warmt het maaltje van gisteren op met gebakken ei en groente, heerlijk en supergezellig met z’n 11en in de kuip van de Bluehemian.

16/2
Ik maak de rode stoeltjes en de gympen van Ronald schoon en doe tennistape om de tweede buis. Ronald is weer uren bezig met de watermaker. Hij kan maar niet ontdekken wat er nu stuk is. Jan is zo lief dat hij wel mee wil kijken. Ben benieuwd of ze samen iets kunnen ontdekken.

Ik besef dat we het grootste deel van de dagen alleen maar aan het klussen zijn. Rond 17.00 gaan we dan zwemmen, douchen en een hapje eten (we hebben nog niet gekookt, het is zo goedkoop). Vervolgens hebben we het supergezellig in de bar. Het wordt echt tijd dat we Suriname gaan verkennen, maar ja… eerst maar eens ontdekken wat er aan de hand is met de watermaker.

17/2
Tijd om Suriname in te gaan en één dag niet te klussen. We rijden naar Natuurpark Peperpot aan de Commewijne.

We parkeren de auto bij een hek waar een taxichauffeur voor ons, twee gasten heeft afgezet. Het hek zit met een schuifje op slot met een bord ‘betreden op eigen risico’. We maken een prachtige wandeling van 3,5 km. Het is een keurig pad dwars door de jungle. We genieten van de prachtige planten, bomen en gigantische bamboesoorten. We zien vlinders, kleine groene leguanen en grote bruine leguanen met knalgele stippen. We zien Kapucijnaapjes, één moederaapje heeft een babyaapje op haar rug. We horen vele vogelsoorten, maar zien ze niet. Ronald ziet een groot beest, hij dacht een miereneter te zien. De grote katachtigen en vele slangensoorten die hier ook leven blijven verscholen in de Bush. Je kunt er ook nachtwandelingen maken, dan zie je vast meer beesten. We komen aan bij een klein museumpje, waar een boze dame aangeeft dat we hadden moeten betalen. We zijn kennelijk via de achteringang binnen gekomen? Omdat we geen geld bij ons hebben, wacht een man op de brommer ons bij het achterhek op, zodat we alsnog kunnen betalen. Dit zijn de eerste onvriendelijke mensen die we tegengekomen zijn in Suriname. We borrelen bij het Plantage Peperpot, waarna we huiswaarts gaan. Op de zandweg maakt de auto een wonderlijk geluid. Als we op het asfalt aankomen gaat het geluid niet weg. Onze band is tot op de velg stuk gegaan. Er is echter geen reservewiel in de achterbak aanwezig. Na 2,5 uur komt er eindelijk hulp, met…een verkeerde maat band. Inmiddels zijn we door de dorpelingen vriendelijk opgevangen, een Javaan koopt op zijn brommer drinken in het winkeltje verderop. Een Javaanse jonge vrouw vraagt of we op haar bankje in de schaduw willen zitten en een Creoolse taxidame probeert van alles voor ons te regelen en brengt ons na 3 uur terug naar Domburg. Hopelijk krijgen we maandag de huurauto weer met band terug.

18/2
We varen naar de kant om koffie te drinken en de dinghy van Sonas terug te brengen naar hun boot. Zij zijn met de kids een paar dagen de jungle in. Bij River Breeze ontmoeten we Jim en Thea, zij verblijven in hun familiehuis aan de rivier. Daarna wacht ons de volgende klus, het vastmaken van de windvaan aan de spiegel van de boot. De gehele houten constructie van de Webasto onder het bed moet hiervoor gesloopt worden, zodat we bij de 2 moeren kunnen komen, na een paar uur zit de windvaan weer vast.

19/2
Vijf jaar geleden ging ik met Fleur met de korjaal naar Plantage Laarwijk. Het was een hele leuke ochtend waar ik graag aan terugdenk. De korjaal  zat vol met dorpelingen en in het winkeltje was veel fruit te koop ( oa pompelmoes, mango’s, vinger- en bakbananen en lynchies). We hadden een ontmoeting met de schooljuffrouw en de burgemeester en de hond Witje liep de gehele wandeling met ons mee. Ik wil graag fruit kopen, dus ga ik samen met Ronald naar de overkant van de rivier. Het was dit keer een totaal andere beleving. Er zat verder niemand in de korjaal, het pad lag vol met vuilnis, de winkel had geen fruit te koop en tijdens de wandeling was het sniksnikheet. Wel maakte we nog een praatje met een vrouw die bejaarde bewoners verzorgde en er was een klein meisje die achter een tuinhekje al hupsend enthousiast bleef zwaaien. We zagen één buizerd en gieren in de lucht, en er schoot vlak bij onze voeten een kleine Kaaiman het water in.

20/2
Vandaag klussen we ons een slag in de rondte. We starten met het toilet, de pomp past niet en er zijn allemaal aanpassingen nodig. Na een paar uur is het gelukt. Ronald monteert en instaleert het scherm voor openCPN en de buitenboxen. Tussendoor borduur ik de twee hondenhalsbanden, een cadeautje voor de bruiloft van Gerben en Shaja. Zij krijgen van de familie 2 herdershondpuppies.

21/2
Vandaag reviseren we de lieren. Gisteren ontdekten we dat de lier aan stuurboord compleet vast zat. Als Ronald hem open wil maken lukt het niet. Hij belt iemand van het thuisfront die aangeeft dat je het bruut geweld kan doen. Ronald gaat op zoek naar een houtje om op te slaan, maar hij vindt nergens iets, dan maar met zijn slipper, haha gelukt. Het schoonmaken van alle onderdelen is wel een klusje, maar eenmaal klaar merken we dat ze nog nooit zo goed gedraaid hebben.Vanavond gaan we Thais eten bij de Garden of Eden met Rudolf en Damaris, haar ouders en twee vrienden, jammie.

22/2
Wat een verassing, we zijn niet alleen morgen, maar ook vanavond uitgenodigd op het huwelijk van Gerben en Shaja. Gerben is de broer van Louis en de neef van Damaris. Vijf jaar geleden hebben we in Suriname kennisgemaakt met familie van der Veen en in die maand veel dingen samen gedaan. Het traditionele Hindoestaanse huwelijk duurt ruim 3 dagen.

Gisteren vonden de Henna rituelen plaats. Vanochtend vindt er eerst een Katha/Hawan (offerdienst) plaats, welke wordt gedaan door een vrouwelijke Pandit (de priester). Gerben en Shaja hebben gekozen dit samen te doen. De bruid en bruidegom worden met dit ritueel voorbereid op de volgende fase van hun leven. Bij de Haldi ceremonie worden de bruid en de bruidegom door de vrouwen uit hun familie van top tot teen ingesmeerd met een pasta gemaakt van water, olie, ongekookte rijstkorrels en Haldi (kurkuma). Haldi (kurkuma) hydrateert en geeft de huid rust. Het is dus een soort van beauty behandeling. Hierna gaan de bruid en bruidegom douchen en maken ze zich klaar voor de Bhatwaan.

En nu zijn wij uitgenodigd voor het Bhatwaan ritueel, supergaaf. Het start om 19.00 uur. Ook hier hebben Gerben en Shaja gekozen dit samen te doen (dus niet de vrouwen en mannen apart). De avond start met een Creoolse brassband. In een optocht met Gerben en Shaja voor op lopen we door het junglepark naar de witte tenten versierd met bloemen op het witte strand met palmen. Shaja en haar familieleden zien er werkelijk prachtig uit. Voor de tent waar de Bhatwaan zal plaats vinden stopt de menigte en dansen zij op de ritmische klanken van de Creoolse band. Daarna nemen de vrouwelijke familieleden plaats in een kring in de witte tent.Shaja blijft aan de buitenrand van de tent dansen en nodigt andere vrouwen uit mee te dansen. Ook ik doe een dansje met haar. In de kring vindt het Lawa ritueel plaats, waarbij ongepelde rijst en mais wordt gepoft. De gepofte rijst wordt weer gebruikt op de dag van het huwelijk zelf als offering. De gepofte rijst van de bruidskant wordt gemend met de gepofte rijst van de bruidegom.

Tijdens het poffen van de rijst en mais wordt door de gasten geld neergelegd in een grote schaal. Het bedrag wordt daarna verdeeld over de tantes die hebben meegedaan met de Lawa ceremonie.

Wat een avond, bij de terugreis ben ik er nog stil van. We zijn in een ware Bollywood film beland.23/2
Om 10.00 uur worden we opnieuw verwacht bij Waterland. Dit keer start de dag met een klein straatbandje met oa een zingende naald en een mannelijke clown/buikdanseres. De 3 zusjes en de moeder van Shaja dansen met de clown/buikdanseres mee. Dan verschijnt op het lange pad naar de open plek Gerben in een traditionele hindoe kostuum, hij lijkt op een Indiaanse prins met naast hem zijn broer, zwager en neefjes ook in Hindoekledij. Hij neemt plaats bij de witte priestertent waar allerlei rituelen plaats vinden.

En dan komt voor mij het mooiste en ontroerende ritueel. Een prachtig Hindoustaans nummer knalt uit de geluidsboxen, waarna in de verte Shaja in de mooiste jurk ever (Tijdens de  3 dagen heeft Shaja 5 verschillende jurken aan) met over haar hoofd een prachtige doorzichtige rode sluier samen met haar moeder en zusjes stapje voor stapje dichterbij. De moeder van Shaja compleet in het knalgeel houdt haar hand op het hoofd van Shaja. De zusjes en een tante dragen met z’n vieren een romantisch Maro/Baldakijn, aan het plafonnetje wiebelen boven het hoofd van Shaja bloemetjes aan dunne draadjes. Ik zie dat Gerben en Louis vol schieten en ook ik heb net als velen een brok in mijn keel.

Onder de witte partytent volgen er vele rituelen, het is een lange dienst. Een mooi moment vond ik als de priester aan Gerben vraagt onder de sluier te kijken om zeker te weten of het Shaja wel is. Shaja ziet er werkelijk wonderschoon uit, als een echte Bollywoodprinses.In de ceremonie-tent moesten alle mannen hunnen schoenen uit. Het laatste ritueel is dat de 3 zusjes de schoenen van de mannen ‘stelen’ en zij aan de zusjes moeten beloven dat Gerben trouw blijft aan Shaja. Om hun schoenen te krijgen, moeten zij met veel onderhandelen en uitdaaggedrag van de meisjes met papieren flappen (geld) hun schoenen terug kopen.

Daarna vindt er een luxe Roti maaltijd plaats, waarna ‘s middags om 17.00 uur het westerse huwelijk plaats vindt. Shaja in een witte jurk en Gerben in een lichtgrijs kostuum. Opnieuw eten we samen met rond de 300 gasten.

En dan barst het feest los. Een fantastische band afgewisseld met een buikdanseres zweept ons op en laat ons dansen tot in de late uurtjes onder de palmbomen, wat een plek. En of het niet genoeg is komt er ook nog een luiaard hoog in de palmboom ons gigantische feest bewonderen. Om 3 uur liggen Ronald en ik weer in ons mandje. Een dag om nooit te vergeten.

24/2
We slapen uit.

25/2
Om 9.00 uur halen Rudolf en Damaris ons op voor ons uitje van 3 dagen bij Aurora in de lodge Menimi aan de Boven Suriname Rivier. Het is ruim 2 uur rijden en bij Atjoni regelt Ronald een Korjaal naar de lodge. Vijf jaar geleden waren we hier ook met Fleur. Ik had toen nooit verwacht dat we eens nog een keer op deze dierbare natuurschone plek zouden terug keren. In de korjaal voelde ik mijn ogen nat worden achter mijn zonnebril. Opnieuw was ik diep onder de indruk van deze bijzondere serene plek, van de gigantische bomen aan de waterkant, de geluiden van de jungle en de stroomversnellingen tussen de imposante bruinzwarte gladde keien, zucht…De eigenaar van de logde, genaamd Mandje, nodigt ons bij aankomst meteen uit voor een heerlijke lunch met rijst, okra en kip en een koud annanassapje. Daarna instaleren we ons in de eenvoudige kamer met douche en toilet. Een prima plek met een tweepersoonbed met een matras met ouderwetse grote spiralen en klamboe. Als we even gaan liggen merken we dat de spiralen hier en daar rondjes drukken in onze rug, hihi. Overal zitten horren voor de raamopeningen. Het houten smalle balkonnetje met de 2 plastic stoeltjes heeft het mooiste uitzicht ever, op de rivier met daarachter de bush.

We zwemmen tussen de keien, doen Qwixx en ‘s avonds neemt Mandje ons met volle maan mee in zijn korjaal voor een tocht op de rivier. Met zijn zaklamp gaat hij op zoek naar kaaimannen ( we zien alleen rode oogjes) en de nachtzwaluw. Ook laat hij ons kennismaken met de echo in de jungle. Ik voel mij een rijk mens…

26/2
We starten met een zwempartij bij de stroomversnelling tussen de gigantische stenen. Daarna neemt Reinier ons mee voor een wandeling in de tuin en de bush. Reinier is leerkracht geweest en met pensioen (78 jaar) en is nu gids bij Menimi.

Bij iedere boom of struik heeft hij een verhaal. Te veel om te reproduceren (oa de Telefoonboom, Mango, Palmbomen voor palmolie, Kankantrie/Kapokboom/de Heilige boom, Kinine, Zuurzak, Kalebas, Limoenen, Giftige zaden (die je in het water kan gooien, waarna de vissen uit het water springen, de giftige zaden op eten en dood gaan, het gif gaat via de kiewen er weer uit, waardoor je de vis gewoon kan eten). Zaden met pitten (met vuurrode kleurstof die de indianen gebruiken om hun gezicht te smincken). Verschillende zaden met pitten die je kunt eten. Lianen waar je aan kunt slingeren en bladeren om een dak(goot) mee te maken (5 jaar houdbaar). Kokosnoten en eetbare noten in een peul enz enz.Ook vertelt Reinier over het proces van een ‘Kostgrondje’, een stuk grond welke als ‘moestuin’ fungeert (met oa (Bak)bananen, Cassave, Yams, Okra, Annanas, Watermeloen, uien en soms Aubergine enz.). Het gaat hier om primair of secundair bos, wat nadat het is omgehakt vervolgens wordt platgebrand. Hierna mogen zij van de overheid het 2 jaar als een soort moestuin beplanten. Waarna zij vervolgens het stuk grond weer 5 jaar met rust moeten laten. Damaris, Ronald en ik genoten van de wandeling en vroegen of Reinier ook onze dorpswandeling in de middag wilde doen.

Familie van der Veen (14 personen) zijn ook aangekomen voor 2 dagen Menimie. Leuk om Gerben en Shaja opnieuw te ontmoeten.

Rond 17.00 uur varen we met z’n 5en in een Korjaal naar Aurora, het Christelijke dorp waar Reinier woont. Reinier geeft aan dat het van belang is iedereen te groeten. Dit kan in het Nederlands, maar beter in het Sarramacaans, ‘i dë nö’ in de middag en ‘i weki nö’ voor de ochtend. Helaas kunnen we het aangrenzende dorp met nog de tradionele religie niet bezoeken. Het dorp is in rouw. Vanmiddag is een vrouwelijke collega van de Kapitein overleden. Ieder dorp aan de Boven Suriname Rivier kiest één Kapitein en de Kapitein mag 2 mannelijke en 2 vrouwelijke collega’s kiezen. Alle 5 krijgen een kleine financiële bijdrage van de overheid. Reinier geeft aan dat we deze nacht en ochtend aan één stuk getrommel zullen horen, de overleden vrouw zal met een korjaal en dierbaren de rivier afvaren en verderop in de bush begraven worden.

‘S nacht om 4 uur wordt het getrommel en gezang opeens veel luider. Ik ga op ons houten balkonnetje zitten en tuur de rivier af, maar zie geen korjaal langs varen.

27/2
Om 10.00 gaat onze korjaal terug, dus eerst gaan we nog even zwemmen bij de stroomversnelling tussen de rotsen. Opnieuw geniet ik van alle natuurschoon op de rivier.

Tijdens de korjaaltocht terug geeft Ronald aan zich niet lekker te voelen. Hij ligt de rest van de dag te slapen.

28/2
Ronald is nog kwakkelig. Ik ga de was doen bij Rudolf en Damaris. We mogen de auto mee, zodat we morgen kunnen uitklaren en boodschappen kunnen doen, echt superlief.

29/2
Genoeg te doen vandaag, maar we hebben een autootje, dus dat scheelt enorm. We starten bij de Militaire Politie in Parimaribo. Wat een tegenvaller, de crewlijst is niet ingevuld maar wel bij inklaren afgestempeld. Dus we krijgen geen uitklaarstempel. Op naar de Nieuwe Haven. Ze zijn hier niet van de adressen, dus dat wordt weer gissen. De poortwachter stuurt ons naar de politie. De politie stuurt ons na een telefoontje door naar de immigratie. Bij immigratie geven ze aan dat we naar de Militaire Politie moeten. Duhhh…daar zijn we al geweest. En nu? De immigratie belt de MP en met godsgratie mogen we terug. De MP moppert, we moesten naar de Nieuwe Haven!!! Maar als we vragen welk gebouw we hadden moeten bezoeken, kan hij dit niet aangeven. Boos grijpt hij onze paspoorten uit onze handen. Na een kwartier komt hij terug met de uitklaarstempels. Als we vragen wat we verkeerd hebben gedaan, wappert hij onze vraag weg. De kans is groot dat hij zelf het niet goed heeft ingetypt… Nou, de halve dag zijn we kwijt, vlug boodschappen doen bij de Choi. Dan op zoek naar een stuk slang voor het toilet, want die loopt nog steeds vol. Dan door naar de Javaan, Mit Shiv heeft alleen nasi, Sotho en 3 saté’s. Dus op naar Rita voor bami en bakabana’s en de laatste boodschappen bij de Chinees, een lekker goedkope supermarkt. We kopen kousenband, vingerbanaantje, mango’s, uien, wortelen, bleekselderij, komkommer en knoflook. Gelukt, nu zwemmen, douchen en gezellig een hapje eten met Rudolf en Damaris. Wat een feest, Damaris heeft Rudolf en Ronald opgegeven voor karaoke. Samen zingen ze de Zuiderzee Ballade, Rudolf met een André van Duinstem en Ronald met een hoge kopstem, echt hilarisch.Morgen vertrekken we naar Tobago.